Espainolez parekorik ez badu, euskara bide da. Espainolez antzekorik baldin badu, baztergarria. Hala, euskara, ez bide da euskaldunok erabili, hitz egin eta idatzi duguna mendeetan, baizik eta horren parte bat soilik nonbait, espainolaren antz ñimiñorik ez dukeena. Eta horrela entretenitzen gara. Euskal forma bat "jatorra" den edo "kutsatua" ote den jakiteko, ez diogu euskal tradizioari begiratzen, baizik eta ondoko espainol orojale ahalguztidunari.

Gero eta gehiagotan hasten naiz zuzentzaile ortografikoak azpimarratu didana aldatzen, askotan aldaketarako inolako premiarik gabe. Tabako-paketeetan edo hainbat botiketan abisuak jartzen dituzten bezala, ezein hizkuntzetako zuzentzaile ortografikoen abisuren batek ere agertu beharko luke aldian-aldian gure pantailetan : “niri kasu gehiegi egiteak kalte egin liezaioke zure hiztun askatasunari”.

Guk gainditu dugu hein handi batean ("euskararik onena egiten dena"), baina bi komunitateen artean dagoen amildegiaz ohartzeko nahikoa da. Zuek imajinatzen al duzue Euskal Filologiako ikasle bat beste bati esanez txarto egiten duela berba euskalkian ari delako?

Azken urteotan obsesionatu egin gara euskara batua aurrera ateratzeko nahi horrekin, eta ez ditugu bereizi eremu euskaldunak eta eremu erdaldunak. Berdin jokatu dugu Tuteran edo Leitzan. Horretan aldakuntza bat egin behar dugu.

Ortografia zuzenez idazten dira tontakeria gehienak

Gaizki hitz egin nahi dut,
gaizki hitz egiteko premia dut,
ilun, nahasi, zatar,
itxuratxarki, agramatikalki,
inklarki, moldegabeki.
[...]

Ziur aski inkesta bat egingo bagenu, harrituta geldituko ginateke emaitzekin, argi ikusiko baikenuke EGAko zuzentzaileen edo ikastetxeetako irakasleen artean Euskaltzaindiak azken hamar urteotan hartutako erabaki asko zein gutxi hartzen diren aintzat ikasleek egindako idazlanak zuzentzeko orduan. Zorionez, zuzentzaile askok zentzu komun handia dute. Bejondeiela benetan, disidentzia hori oso osasungarria baita, askotan inkontzientea den arren.